Ngày thứ 47 giám sát một căn villa 600m2 tại ven đô, tôi bắt gặp tổ thợ đá đã làm bể 3 tấm marble nhập khẩu Italy giá 42 triệu một tấm. Lý do nói thẳng chẳng dính dáng gì đến tay nghề của họ. Không có ai khoanh đường ống thoát sàn trước khi thợ bắt đầu. Và chủ nhà thì đang ở Singapore, ngóng ảnh nghiệm thu gửi qua Zalo. Lúc nghiên cứu nội thất biệt thự cao cấp, tôi luôn nói với các đội thợ rằng món làm hỏng một căn biệt thự theo phong cách hiện đại ít khi là chi tiết thô, mà là các đường đi kỹ thuật không ai thèm thể hiện ra giấy.
Các hồ sơ long lanh trên máy tính không nói gì về chiếc lỗ thoát sàn
Thật lòng, phần lớn bản vẽ 3D dựng hình mà các studio trình chủ nhà chỉ là ánh sáng, chất liệu, đồ đạc và cách sắp xếp không gian. Hồ sơ kỹ thuật MEP nằm ở file khác, thường do nhóm khác phụ trách, và hai bên dường như không bao giờ đối chiếu với nhau trước khi động thổ. Hộp kỹ thuật để luồn dây điện và ống nước nhiều khi dày hơn cái vách mà kiến trúc sư hình dung tới 15 phân. Ô thăm trần để bảo trì điều hòa thì không ai khoanh trên bản trần thạch cao đâu.
6 điểm giao nhau giữa MEP và nội thất mà bản vẽ đẹp gần như quên gồm đường thoát sàn khu vệ sinh, hộp kỹ thuật sau mảng ốp, ô thăm điều hòa, đường ống gas và hút mùi bếp, máng đi dây cho đèn thả trần, và tim tường để treo tivi cỡ lớn trên đá. Vụ 3 tấm marble hôm đó là điển hình. Tổ thợ cứ thế dán đá, khoan tới đâu kẹt tới đó, và buộc phải khoét một lỗ rộng gấp ba lần ống để luồn. Hậu quả là tấm bị nứt từ cạnh, 2 tấm kia cấn mép khi căn ron. Số tiền đội thêm chẳng những là 126 triệu tiền đá, mà còn tầm 40 triệu công đục lại, nửa tháng vỡ tiến độ, và một cục phát sinh cho chuyện chống thấm lại sàn mà chủ nhà lúc đó chưa nhìn thấy trong bảng dự toán ban đầu.
Tổ thợ giỏi nhất là đội thợ sẵn sàng chộp những góc khuất
Cách tôi làm mấy năm nay khá đơn giản. Tôi lập ra group Zalo để riêng với từng tổ thợ, không gộp chung thợ đá với thợ mộc với thợ điện. Lý do khá thực tế. Khi nằm trong nhóm chung, chả ai muốn khoe lỗi lầm của đội mình trước mặt tổ khác. Yêu cầu của tôi cụ thể: quay ảnh ngóc ngách khuất sau khi bít trần xong, phía sau gỗ ốp, và ngay trước khi dán đá. Ảnh phải có thước hoặc đồ làm mốc so sánh kích thước.
Có lần, một tổ mộc chụp lại được ảnh đường ống điều hòa đi lệch 40cm so với bản vẽ. Giả sử không tấm hình đó, chính xác đến lúc đóng trần thạch cao rồi, chúng tôi sẽ phải đục ngược một tuyến dài gần 12 mét, tốn tầm nửa tháng công và bẩn toàn bộ tầng trên. Bức ảnh đó cứu chúng tôi xử lý ngay lúc bít trần, tính ra đỡ tốn một tuần thi công và một khoản chi phí. Nhưng, nói thật, thợ giỏi hay ngại chộp bởi e để lộ khuyết điểm của mình. Cách tôi thuyết phục khá đơn giản. Tôi nói luôn cho họ rằng hình không phải để bắt lỗi, mà để đỡ chính họ khi chủ nhà hỏi về sau đó. Tổ nào đồng ý chụp việc đó, tôi giới thiệu mời cho các công trình biệt thự tiếp theo.
Gia chủ ở nước ngoài và bài giám sát bằng ống kính điện thoại
Đối với biệt thự theo phong cách hiện đại ngoại ô, việc gia chủ ở tỉnh khác gần như là điều bình thường. Họ kiểm tra phần lớn qua hình và video gửi lên Zalo. Sau vài dự án kiểu này, tôi dựng một cái quy trình báo cáo mỗi ngày: quay một video 1 phút theo chiều dọc men theo tuyến thi công, kèm một bảng đối chiếu sản lượng từng ngày. Video phải kèm giọng nói ngày nào, phần nào, số lượng hoàn thành là bao nhiêu.
Ba kiểu ảnh mà chủ nhà ở xa luôn nhìn nhưng thầu đa phần không đưa gồm ảnh hộp kỹ thuật trước khi đóng tường, hình kết cấu tường ngay trước lúc treo tủ âm tường, và ảnh vị trí đục lỗ máy lạnh trên dầm bê tông. Điều dễ sập bẫy lớn nhất là chỉ toàn tin vào ảnh lung linh ban ngày. Ánh sáng ban ngày giấu đi rất nhiều lỗi nhỏ mặt: đường ron đá cấn, mép ghép gỗ không khít, hoặc mảng bả chưa đều. Tôi luôn nói gia chủ xem thêm hình chộp ban đêm, đặc biệt là ảnh tường dán gỗ nơi gắn đèn âm rọi lên. Mãi tới khi mở đèn tối, lỗi mới ra rõ.
Mỗi căn villa kiểu mới cần bao nhiêu không gian để dân điện trú
Đây là câu tôi gặp rất nhiều lần, tới mức chuyện đó thành kinh nghiệm quen thuộc. Căn villa hiện đại 300m2 thường có tầm 60-70 ổ cắm và tầm 25-30 điểm chiếu sáng. Nhưng, căn 600m2 với chiếu sáng cảnh quan, điều hòa đa tầng, hệ lọc nước, và màn rèm tự động có thể tăng con số tới khoảng 160 ổ cắm và hơn 70 điểm đèn. Có lần tôi chứng kiến trường hợp thợ điện làm hệ thống điện theo ngôi 300m2, tới lúc chủ nhà yêu cầu gắn thêm hệ thống của ngôi 600m2. Hậu quả là tủ điện quá tải, đường dây nóng, cầu dao nhảy hoài vào cao điểm.
Cách kiểm tra bảng điện trước khi bắt tay nội thất khá rõ ràng. Bạn cứ đòi đội điện gửi một bản chia tải cho từng nhánh, kèm tiết diện dây thực tế, không phải con số trên hồ sơ. Điện cho máy lạnh giấu trần, điện cho lọc nước, điện cho màn motor, điện cho đèn cảnh quan nên tách đường rành mạch. Nói thẳng, một tủ điện đủ dùng cho villa kiểu mới đa phần cần từ 24 đến 36 CB nhánh, căn cứ vào số sàn và độ điện tử. Giả sử ai đó bảo rằng 12-16 nhánh là đủ dùng cho căn 600m2 gắn hệ thống thông minh, vậy thì hãy soát lại toàn bộ báo giá trước khi mua đồ nội thất.
Giả sử anh chị chuẩn bị nắm trông coi một biệt thự hiện đại, thử để ra nửa ngày theo mỗi khu và tự tay quay toàn bộ những chỗ mà đội thợ mới đóng lại. Hình đó về sau đó sẽ cứu bạn vài chục triệu đồng và và cả một kỳ đục phá không nên có. Anh chị đã chuẩn bị đủ bao nhiêu tấm hình cho cái ấy chưa?